o stronie i o mnie ] terytorium ] krajobraz a historia ] sieć ulic na tle osiedli ] spacer ulicami Żegrza ] szkoła ] wędrówka szlakiem kościołów i kapliczek ] [ transport kolejowy i komunikacja ] literatura pomocna przy opisie Żegrza ] kontakt i księga gości ]

 

Transport kolejowy i komunikacja

 

››Kolej na Żegrzu
››Komunikacja autobusowa

››Komunikacja tramwajowa

 

Kolej na Żegrzu

 

Od roku 1903 od stacji Poznań Wschód na Starołękę wiodła linia towarowa Średzkiej Kolei Powiatowej. Pozostałością tego stanu rzeczy są krótkie, rzadko używane odcinki torów – wzdłuż ul. Św. Michała, w pobliżu ulic: Baraniaka i Dymka oraz niedaleko Starołęckiej. Do roku 1991 istniał jeszcze jeden odcinek tych torów, biegnący w zachodniej części Żegrza – na wysokości os. Lecha wzdłuż ul. Inflanckiej, dalej za ostatnimi blokami na os. Oświecenia. Tor w ostatnich latach swego istnienia kończył się kilkadziesiąt metrów przed kościołem na os. Bohaterów II Wojny Światowej.

 


Tędy do 1991 r. jeździły pociągi
Potem tory zdemontowano

 

Kolej przed wojną obsługiwała m. in. mieszczącą się w pobliżu fabryczkę papy dzierżawioną przez Antoniego Chudowicza, i Technochem. Od l. 40-tych do 90-tych można było spotkać na Żegrzu pociągi zmierzające przede wszystkim do Korgazu (rozlewnia), do składnicy surowców wtórnych (na którą zamieniono wytwórnię papy), potem też do Wytwórni Prefabrykatów. Od r. 1948, gdy z racji Jeziora Maltańskiego nie był już możliwy bezpośredni dojazd koleją z Żegrza do dworca Poznań Wschód, pociągi kursowały ze Starołęki, a w związku z likwidacją odcinka Starołęka – Żegrze wybudowano łącznik między Kobylepolem a Franowem.

 

Układ toru na skraju Żegrza i Chartowa zmieniono nieco w r. 1978 w związku z budową linii tramwajowej na os. Lecha. Tory tramwajowe skrzyżowano z kolejowymi, a krzyżówkę wyposażono w semafor. Dziś pozostałością po torowisku jest wąwóz, a kawałek dalej na wysokości os. Oświecenia w miejscu żelaznego szlaku zbudowano drogę spacerową i dojazd do garażów.

 

Za skrzyżowaniem z ul. Ostrowską (Piłsudskiego) znajdowała się stacja towarowa Żegrze. Podczas I wojny światowej składowano tutaj tory, wagony i parowozy wąskotorowe. Swój sprzęt mieli na Żegrzu pruscy saperzy kolejowi. Sama stacja funkcjonowała jeszcze po II wojnie. Tor między Żegrzem a obecnym rondem Starołęka rozebrano ok. r. 1970.

 


Okolice dawnej stacji na Żegrzu

 

Na południowym wschodzie Żegrze sąsiaduje z Franowem i Garaszewem. W czasie II wojny Niemcy wybudowali bocznicę od Franowa do fortu II. Te tory zachowały się praktycznie w całości do pocz. lat 90-tych, kiedy większa ich część została rozebrana. Ocalał zakryty ziemią i porośnięty fragment przy samym forcie.

 


Latem 2003 r. miłośnicy fortyfikacji
odkopali ten fragment torów w pobliżu fortu II

 

Istniejąca, ale nie używana już bocznica prowadzi z Franowa do magazynów przy ul. Dziadoszańskiej. Tory kończą się prawie przy os. Orła Białego.

 


Fragment torów przy ulicy Dziadoszańskiej

 
 

Komunikacja autobusowa

 

Komunikacja autobusowa pojawiła się w Żegrzu w ostatnich latach międzywojennych. Chętnych zabierał do Poznania i na wycieczki prywatny autobus Matynkowskiego, potem Chudowicza, wreszcie Dąbrowskiego. Tuż po wojnie przez tę, już dzielnicę miasta, przejeżdżały autobusy PKS.

 

Jeszcze w roku 1948 linię D uruchomiło MPK. Na samym początku jeździła ona z Wielkiej do Franowa przez Śródkę, Rataje i właśnie ul. Ostrowską na Żegrzu. W 1954 r. linię tę zaczęto oznaczać jako 54.

 

Na początku l. 80-tych autobusy przestały kursować fragmentem Ostrowskiej położonym dzisiaj na os. Stare Żegrze. Linię 54 skierowano wtedy do Spławia przez Inflancką i Wiatraczną. Ok. r. 1985 autobus 54 w ogóle wycofano z Ostrowskiej, czyli obecnej Piłsudskiego, a puszczono go przez ul. Krzywoustego.

 

 

 


Nazwy przystanków autobusowych na Żegrzu na schemacie komunikacyjnym z 1967 roku
Od tego czasu wiele się tutaj zmieniło

 

W l. 50-tych i 60-tych powstawały kolejne linie autobusowe, których droga zahaczała o Żegrze. Oczywiście w związku z budową osiedli najwięcej tras stworzono od l. 70-tych. Do tego czasu głównymi liniami Żegrza były: 54, 62, 65, krótko także 55. Dane o liniach zebrałem w tabeli, gdzie uwzględniłem też zmiany wiążące się z Żegrzem. Silnie wpłynęła na nie budowa Trasy Katowickiej w II poł. lat 70-tych, a potem przebudowa dróg dojazdowych - zamknięcie przejazdu przez Ostrowską na krzyżówce z nową ulicą Jedności Słowiańskiej oraz wprowadzenie ruchu jednokierunkowego w części ul. Wiatracznej.

 


Autobus linii 65 objeżdża pętlę 74 na os. Orła Białego



 

Uproszczony przebieg linii autobusowych na Żegrzu
dawniej i dziś

nr linii

czas powstania

zmiany

52

1997

linia w tym kształcie na Żegrzu od r. 1997, kursuje z ronda Rataje do Centrum M1 przez os. Oświecenia, Polan, Stare Żegrze i Orła Białego

53

1997

dawna linia P i 62bis, trasa przez Piłsudskiego, Inflancką, os. Lecha. Obecnie kursuje z ronda Rataje do Krzesin

54

1948

linia z Rataj (początkowo z Mostowej i Wierzbowej) do Szczepankowa i Spławia, od pocz. l. 80. nie jeździ przez Ostrowską, od 1985 kursuje przez Krzywoustego

55

pocz. l. 50.

linia z Rataj (krótko z Wierzbowej) do Kobylepola i Nowej Wsi, najpierw jeździła przez Ostrowską i Welecką, od l. 60. przez Majakowskiego, od l. 90. przez Krzywoustego

62

1957

autobusy z Rataj do Krzesin, od l. 70. linie połączone, z trasą okólną w Krzesinach, od pocz. l. 80. nie przez Ostrowską, lecz Wiatraczną; od 1985 przez Bobrzańską (powrót Wiatraczną); 62 BIS na nowej trasie od l. 80 - obecna linia 53

62bis

l. 60.

65

1961

linia z Rataj na Starołękę przez Ostrowską, Obodrzycką i Forteczną, od pocz. l. 80. przez Ostrowską, Inflancką, Wiatraczną, Kurlandzką, 1985 przez Bobrzańską (powrót Wiatraczną), 2001 przez Inflancką, Kurlandzką, Obodrzycką

66

1963

autobus z Rataj do Antoninka i Zielińca, od 2001 r. jeździ przez Trasę Katowicką i - w jedną stronę - przez Bobrzańską

74

1972

linia z Piątkowa i Winograd na Rataje, w 1990 przedłużono ją z os. Armii Krajowej (Manifestu Lipcowego) do os. Orła Białego (wtedy ZMP)

81

1975

linia miała początkowo trasę: Rataje - Wioślarska - Ostrowska - Milczańska - Durzyńska - os. Lecha,  od 1976 r. jeździła przez Ostrowską i Inflancką do os. Czecha, potem Rusa; od poł. l. 80-tych częste zmiany trasy, zahaczające z różnych stron o os. Lecha; dziś autobusy kursują z ronda Rataje do Centrum M1

84

1977

linia powstała w związku z budową Trasy Katowickiej i koniecznością zapewnienia dojazdu z Rataj na Franowo po zlikwidowaniu drewnianego mostu na Ostrowskiej nad torami kolejowymi i puszczeniu linii 54 i 62 ulicą Krzywoustego. Do 1985 trasa z ronda Rataje przez Wiatraczną w obydwie strony, potem wjazd w stronę Franowa przez Piaśnicką i Kurlandzką, od 2001 linia z ronda Rataje na Śródkę przez os. Stare Żegrze i Orła Białego. Z dawną trasą 84 pokrywa się obecnie bardziej 92

92

1998

kursuje z ronda Rataje przez os. Oświecenia i Lecha oraz przez Bobrzańską na wysokości os. Orła Białego, 2001- uproszczenie trasy, linia łączy rondo Rataje i Franowo

96

1988

z ronda Rataje do osiedla ZMP (Orła Białego) przez os. Oświecenia, Inflancką, Bobrzańską, Kurlandzką (powrót bezpośrednio Kurlandzką), linia nie utrzymała się. 2002 - rozdzielenie trasy 62 na 62 i 96, kursy obydwu linii przez Żegrze identyczną trasą

99

2002

kursuje z ronda Rataje przez os. Oświecenia, Inflancką i Bobrzańską (powrót przez Wiatraczną) pod Kinepolis

A

1988

dawna C, jeździ z os. Kopernika przez os. Oświecenia, Inflancką i os. Lecha do Centrum M1

B

1988

1988 trasa z os. Batorego do os. ZMP przez Inflancką i Bobrzańską (powrót Kurlandzką), 1996 w obydwie strony przez Kurlandzką do szpitala na Rusa, 1997 trasa z Dworca Głównego PKP przez Piłsudskiego, Inflancką, Bobrzańską (powrót Wiatraczną) na os. Czecha, potem znów kursy przez Kurlandzką, 1998 wydłużenie do M1, 2000/2001 likwidacja

F

l. 70

linia z os. Lecha (potem wydłużona do Czecha i Rusa) pod hotel Polonez (później na Garbary) przez Wiatraczną, Inflancką, Ostrowską, 1981 likwidacja

P

1982

dawna linia sezonowa, obecnie 53

113

1976

linia podmiejska z Wierzbowej (potem z ronda Rataje) do Tulec i Kleszczewa przez Krzywoustego (początkowo przez Ostrowską), 1991 przejęcie przez gminę

201

1975

linia nocna ze Śródmieścia (potem z Dworca Głównego) na os. Czecha i Rusa przez os. Oświecenia, Inflancką, os. Lecha; 1991 zlikwidowana

N32

1991

nocna z Kaczej na os. Rusa przez Piłsudskiego, Inflancką, os. Lecha

N38

1991

nocna z Kaponiery na os. Orła Białego przez Kurlandzką, Żegrze, Bobrzańską (powrót bezpośrednio Kurlandzką)

N41

1991

 linia przejeżdża z Warszawskiej na Starołękę przez Chartowo, Żegrze, Kurlandzką, Inflancką, Piłsudskiego

232 2004 dawna linia N32
238 2004 dawna linia N38
241 2004 dawna linia N41 (2 warianty trasy poza Żegrzem)
245 2004  

 

W tabeli nie uwzględniłem linii, które tylko formalnie zahaczały o fragment Żegrza na dawnej pętli ulicznej na ul. Wyzwolenia - os. Manifestu Lipcowego (dziś Armii Krajowej) - wcześniejsza wersja B i linia E.

 


Autobus stanął w miejscu, gdzie kiedyś zaczynały się Rataje (ulica Piłsudskiego)
 

 

Niegdyś przez Żegrze kursowały inne linie autobusowe niż obecnie. Współcześnie podróż możliwa jest autobusami linii: 52, 53, 54, 55, 62, 65, 66, 74, 81, 84, 92, 96, 99, A oraz nocnymi: 232, 238, 241, 245. Nie zobaczymy już autobusów linii: B, F, 113 oraz nocnej 201.  W kilku przypadkach zmieniła się numeracja:
P
-->  62bis --> 53, C --> A, N32 --> 232, N38 --> 238, N41 --> 241 i 245.

 

 

 


Autobus na ul. Kurlandzkiej,  na wysokości os. Stare Żegrze

 

Przez Trasę Katowicką wiodą także szlaki linii podmiejskich i PKS. Kórnickie przedsiębiorstwo komunikacyjne Kombus ma tutaj cztery linie: 2 z ronda Rataje do Zaniemyśla, 5 ze Śródmieścia Poznania do Kórnika, NB również z centrum do Bnina, 13 z ronda Rataje do Borówca i Kamionek. Przez odrębną komunikację gminną wykonywane są dawne kursy linii 113.

 

Kombus obsługuje również bezpłatny, ale nie zatrzymujący się na Żegrzu autobus z Ikei pod Zamek. Inna, będąca w rękach prywatnego przewoźnika, linia darmowa wiedzie przez os. Lecha - Inflancką - Piłsudskiego - rondo Rataje - Zamenhofa - os. Armii Krajowej - os. Stare Żegrze - os. Orła Białego - Bobrzańską do Hypernowej.

 

Na pocz. l. 90-tych przez ul. Żegrze - Wiatraczną - Inflancką - Piłsudskiego jeździły krótko darmowe autobusy do Hali Góreckiej. W r. 2000 bezpłatną linię do Centrum M1 obsługiwało MPK, a jej trasa wiodła m. in. przez Piłsudskiego - Inflancką - Bobrzańską - Chartowo. Obydwie linie były jednokierunkowe.
 

 

Komunikacja tramwajowa

 

W 1979 r. na skraj Żegrza dotarł tramwaj. Przez zbudowaną pośród pól trasę na pętlę przy os. Lecha zaczęła kursować z Górczyna piątka. Powstała również nowa linia; 23 uzupełniał trasę piątki od os. Lecha do Gwarnej (wtedy Lampego). W 1982 r. do os. Lecha przedłużono trasę kursującej z Budziszyńskiej linii 17.

 

W planach było wydłużenie torowiska z os. Lecha do obecnego ronda Starołęka. Zanim się tak jednak stało, w l. 1983-1985 na Żegrze kursował z tego ronda tramwaj wahadłowy.

 

W 1985 r. przedłużono z os. Lecha przez Żegrze na Starołękę linię 23, a tramwaj wahadłowy oczywiście przestał kursować. W 1987 zaczęła jeździć przez Żegrze podążająca z Ogrodów na Miłostowo 20, a wkrótce także nowa linia - okólna zerówka.
 


Tramwaj na Żegrzu

 

Na początku l. 90-tych zamknięto linię 23, wydłużono natomiast na Starołękę 17. W 1993 - podczas zmian układu sieci tramwajowej w całym Poznaniu - zlikwidowano linie 0, 17 i 20. Skierowano natomiast przez Żegrze kursującą z Junikowa na Ogrody jedynkę, a piątkę wydłużono do Stomila na Starołęce. Od 1999 do 2005 r. przez Żegrze podążała z Zawad na Piątkowską 11. W 2002 r. do os. Lecha dotarła 16 (kursowała tam do końca lutego 2005r.). 

Obecnie przez Żegrze lub jego skrajem jeżdżą tramwaje linii: 1 (Zawady – Junikowo), 3 (Wilczak – Starołęka), 4 (Połabska – Starołęka), 5 (Górczyn – Stomil), 11 (Piątkowska – os. Lecha), 17 (Ogrody – os. Lecha) ; a w przeszłości można było spotkać linie: W, 0, 16, 20, 23 oraz 4N (linia nocna, na przełomie lat 80 i 90).
 

 

 

Tutaj znajdziesz plan Poznania i Żegrza

 

• Wstecz • Strona główna • Dalej •